EnglishLàng nghề truyền thống ở Nha Trang không chỉ gìn giữ những giá trị văn hóa lâu đời mà còn mang đến trải nghiệm độc đáo cho du khách, từ nghề làm mắm, bánh tráng đến các sản phẩm thủ công, giúp khám phá hương vị và bản sắc đặc trưng của vùng biển Nam Trung Bộ.
Làng nghề truyền thống ở Nha Trang
Làng nghề truyền thống ở Nha Trang là các nghề địa phương do người dân tự gìn giữ, không do mô hình du lịch tổ chức. Nơi đây phản ánh chân thực đời sống và bản sắc văn hóa qua từng sản phẩm thủ công.
Làng nghề làm nước mắm
Địa chỉ: Phường Vĩnh Trường, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, khu vực Cửa Bé – đường Võ Thị Sáu.
Lịch sử: Qua nhiều thế hệ gia đình, làng nghề phát triển thành một nghề truyền thống nổi tiếng hơn 100 năm.
Quy trình chế biến:
- Chọn cá tươi: chủ yếu cá cơm, cá nục biển Nha Trang.
- Làm sạch và phơi: phơi nắng tự nhiên để giảm độ ẩm.
- Trộn muối: theo tỉ lệ 3 cá : 1 muối (thường là muối Hòn Khói).
- Ủ mắm (điểm nhấn):Hiện tại, chỉ còn hộ gia đình ủ mắm trong thùng gỗ truyền thống, giữ trọn hương thơm và vị đặc trưng. Trong khi các cơ sở lớn đã chuyển sang dùng bể bê tông để sản xuất số lượng lớn, nhanh hơn nhưng hương vị truyền thống đã giảm bớt.
- Thu nước mắm: sau 10–12 tháng, lọc trong và đóng chai.
Hiện nay, tuy là không còn sử dụng thùng gỗ truyền thống ở các cơ sở lớn, nhưng bạn vẫn có thể đến một số hộ gia đình nhỏ ở Vĩnh Trường vẫn còn để tham quan, trải nghiệm quy trình và mua về làm quà.
Làng nghề làm bánh tráng Phú Lộc
Địa chỉ: Tập trung nhiều ở thôn Phú Lộc (đặc biệt là Phú Lộc Tây), xã Diên Thủy, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa.
Lịch sử: Nghề làm bánh tráng ở Diên Khánh đã tồn tại hàng chục năm, truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Quy trình làm bánh tráng:
- Chọn gạo: sử dụng gạo ngon, ngâm nước để bột dẻo mịn.
- Xay và tráng bột: gạo ngâm xay nhuyễn, tráng mỏng trên lò than hoặc bếp truyền thống.
- Phơi bánh: bánh được phơi nắng tự nhiên trên liếp gỗ hoặc liếp tre, vừa khô vừa giữ hương thơm đặc trưng.
- Thu hoạch và bảo quản: khi bánh khô vừa, gỡ ra, cuộn hoặc xếp để bán, có thể ăn ngay hoặc bảo quản dùng dần.
Bánh tráng Diên Khánh nổi tiếng với bánh tráng dày, thơm và béo, giữ trọn hương vị truyền thống. Nghề vẫn chủ yếu do các hộ gia đình nhỏ duy trì, mang đậm nét văn hóa ẩm thực địa phương, và du khách có thể đến tham quan, trải nghiệm trực tiếp cách làm bánh tráng, sau đó mua về làm quà.
Làng nghề làm muối Hòn Khói
Địa chỉ: Bán đảo Hòn Khói (đặc biệt là khu vực phường Ninh Diêm), thị xã Ninh Hòa, Khánh Hòa.
Lịch sử: Nghề làm muối tại Hòn Khói đã tồn tại từ thế kỷ 18, phát triển mạnh vào thời Pháp thuộc và được gìn giữ liên tục suốt hơn 200 năm.
Quy trình làm muối:
- Các diêm dân dẫn nước biển vào ruộng qua hệ thống kênh
- Phơi nước tại ruộng chịu để tăng độ mặn trong vài ngày
- Chuyển nước sang ruộng ăn để bắt đầu kết tinh muối
- Theo dõi quá trình kết tinh và cào muối khi hạt muối hình thành
- Vun muối thành từng đống nhỏ trên ruộng
- Vận chuyển muối về điểm tập kết bằng xe đẩy hoặc xe cơ giới
Du khách đến Hòn Khói có thể trực tiếp trải nghiệm làm muối cùng diêm dân, tận hưởng không gian làng quê yên bình và săn những bức ảnh lao động đầy nghệ thuật. Thời điểm lý tưởng là sáng sớm hoặc chiều muộn. Ngoài việc tham quan đồng muối, du khách còn có thể kết hợp nghỉ dưỡng vui chơi tại bãi biển Dốc Lết gần đó.
Làng nghề dệt chiếu cói
Địa chỉ: Xã Vĩnh Thái, phường Ngọc Hiệp, TP. Nha Trang và làng Mỹ Trạch, thị xã Ninh Hòa
Lịch sử: Hình thành từ lâu đời, từng trải qua thời kỳ hoàng kim hơn 100 năm trước và gắn liền với văn hóa bản địa qua nhiều thế hệ.
Quy trình dệt chiếu cói: Tại Vĩnh Thái, người dân thường gọi “cói” là “lác” trong cách nói địa phương.
- Trồng và thu hoạch cói từ ruộng
- Chẻ cói thành từng sợi nhỏ bằng dụng cụ thủ công đơn giản
- Phơi cói dưới nắng cho khô tự nhiên
- Nhuộm màu cói (xanh, đỏ, tím, vàng…) và tiếp tục phơi khô
- Gom cói thành từng bó, bảo quản nơi khô ráo để dùng dần
- Chuẩn bị khung dệt, căng sẵn sợi trân(sợi dọc) làm “xương sống”
- Đưa cói vào dệt theo chiều ngang, đan xen với sợi trân
- Tạo hoa văn trong quá trình dệt tùy theo tay nghề
- Hoàn thiện tấm chiếu, kiểm tra độ chắc và thẩm mỹ
Đến đây, du khách không chỉ được thử các công đoạn từ: chẻ, phơi, nhuộm, dệt chiếu cùng người dân mà còn nghe kể chuyện làng nghề và có thể chụp ảnh, khám phá đời sống bình dị, mua những tấm chiếu thủ công về làm quà.
Không gian bảo tồn làng nghề truyền thống ở Nha Trang
Là nơi lưu giữ và tái hiện các giá trị văn hóa thủ công đặc sắc của địa phương. Du khách có thể tham quan, trải nghiệm và hiểu rõ hơn về đời sống, tinh hoa nghề truyền thống qua từng sản phẩm và câu chuyện làng nghề.
Làng nghề Trường Sơn
- Địa chỉ: 08 Trường Sơn, Vĩnh Nguyên, Nha Trang
- Giờ mở cửa: 7h30 – 17h00 mỗi ngày
Du khách chỉ cần chi khoảng 80.000 VNĐ/người cho vé tham quan và từ 20.000 – 50.000 VNĐ cho mỗi hoạt động trải nghiệm thủ công.
Nơi đây vừa bảo tồn và tái hiện không gian làng nghề truyền thống, vừa là điểm du lịch văn hóa nơi du khách có thể trực tiếp trải nghiệm các nghề như làm gốm, đan lát, làm nón, vẽ tranh. Tham quan trưng bày và mua sắm sản phẩm thủ công, đồng thời tìm hiểu sâu hơn về làng nghề Trường Sơn.
Làng nghề Nha Trang Xưa
- Địa chỉ: 30 Thái Thông, Vĩnh Thái, Nha Trang
- Giờ mở cửa: 09:00 – 21:00
Du khách mất phí tham quan khoảng 80.000 VNĐ/người, còn chi phí trải nghiệm làng nghề sẽ tùy theo từng hoạt động và có thể được miễn phí vào các khung giờ vàng hoặc dịp sự kiện đặc biệt.
Đến Làng nghề Nha Trang Xưa, du khách có thể trải nghiệm làm bánh hỏi, bánh mì, thư pháp, nhang, nón, tranh, chiếu, gốm, bánh tráng, tò he, hòa mình vào không gian làng quê đậm chất thế kỷ 19 và mua các sản phẩm thủ công về làm quà.
Làng nghề người Chăm
- Địa chỉ: Nằm trong khuôn viên Champa Island Nha Trang – Khu nhà cổ, cuối đảo Cham Oasis
- Giờ mở cửa: 08:00 – 17:00
Du khách mất phí tham quan khoảng 50.000 VNĐ/người (đã bao gồm trải nghiệm làm gốm Chăm và mang sản phẩm về sau khi nung).
Đến đây, du khách có thể khám phá không gian làng nghề cổ truyền Việt Nam, trải nghiệm làm gốm Chăm, đan cói, làm nón lá. Tham quan tranh thêu tay và tìm hiểu văn hóa thủ công qua sự hướng dẫn của các nghệ nhân, đồng thời mua các sản phẩm thủ công tinh xảo về làm kỷ niệm. Ngoài ra, bạn cũng có thể kết hợp ghé thăm Tháp Bà Ponagar nằm rất gần đó để hành trình thêm trọn vẹn.
Làng nghề truyền thống ở Nha Trang không chỉ là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa lâu đời mà còn mang đến cho du khách những trải nghiệm chân thực, gần gũi và đầy ý nghĩa trong hành trình khám phá. Nếu bạn đang tìm kiếm một chuyến đi kết hợp giữa nghỉ dưỡng và trải nghiệm văn hóa địa phương, hãy để Sea You Travel đồng hành cùng bạn để khám phá trọn vẹn nét đẹp làng nghề nơi đây.
